روشنایی:

یـک منبـع نـور تشعشـع نـوری از خـود خـارج مـی کنـد کـه آن را شـار و یـا اشـعه نامیـده و بـا لومـن انـدازه گیـری مـی کننـد. هنگامـی کـه اشـعه بـه سـطحی تابانیـده شـد، روی آن سـطح روشــنی معینــی پدیــد میایــد کــه آنــرا بــا لوکــس انــدازه گیــری مــی کنند. بنابرایــن شــدت درخشــش هــر ســطح در جهتــی مفــروض بــر واحــد ســطح تصویــر، وقتــی از همــان جهــت دیــده شــود را روشنایی میگویند. و به عبارت دیگر مقدار شار نوری که به واحد سطح (1 متر مربع) می‌رسد را شدت روشنایی می‌گویند و با E نشان می‌دهند. و واحد آن لوکس (Lux) یا همان لومن بر متر مربع است و در نهایت شدت روشنایی متوسط یک سطح، میزان شار نوری در واحد سطح است

لوکس اطلاعاتی در مورد روشنایی ارائه می دهد. لوکس نشان می دهد که چه مقدار شار نوری (لومن) منبع نور به واحد سطح یک گیرنده می رسد. مقدار لوکس صرفاً یک مقدار گیرنده است.

روشنایی با فرمول زیر محاسبه می شود:

LUX (lx) =  شار نوری (lm) /  مساحت (m2)

E = lm / m2

پس میتوان نتیجه گرفت اگر شار نوری 1 لومن به طور یکنواخت روی سطح به مساحت 1 متر مربع بیفتد، میزان روشنایی برابر با  1 لوکس است.هر چه منطقه از منبع نور دورتر باشد، میزان روشنایی کمتر است. مقدار لوکس تعیین شده می تواند برای تعیین اینکه آیا مناطق خاصی به اندازه کافی روشن هستند یا خیر استفاده می شود. برای مثال، الزامات قانون کار برای روشنایی محیط کار برای کارمندان وجود دارد که به تعدادی از آنها در جدول ذیل اشاره میکنیم:

Exemplary lux values

Sunlight 40.000 lx
Full moon night 0,3 lx
Starry night 0,1 lx

روشـنایی سـطوح باعـث ایجـاد جذابیـت و عمـق بـه مناظـر بیرونـی مـی شـوند و بـرای قابلیـت دیـد و امنیـت لازم مـی باشـند. بـه منظـور بـه حداقـل رسـاندن خیرگـی ( در ادامه آنرا تعریف میکنیم ) و ایجـاد یـک محیـط دلپذیـر بـا روشـنایی مناسـب بایـد از تشعشـع منبـع نـوری در میـدان دیــد جلوگیــری کــرد. بــه حداقــل رســاندن تظاهــر منبــع نـوری موضـوع مهمـی اسـت کـه بایـد بـه آن توجـه کـرد. ســطوح افقــی بیرونــی روشــن شــده ماننــد جــاده هــا، مســیرهای دوچرخــه، پیــاده روهــا و پارکینــگ هــا نشــانگر روشــنایی ســطوح افقــی و ســطوح عمــودی بیرونــی روشــن شــده ماننــد بــدن هــا و صــورت افــراد، نماهــای ســاختمان، تندیســها و ترکیبــات لندســکیپ ماننــد درختــان نشــانگر روشــنایی ســطوح عمــودی هســتند.

شار نورانی در واحد سطح نماد “E” و واحد lux (lx) است

لوکس متر چه چیزی را اندازه گیری می کند؟

لوکس متر یک نورسنج است و میزان روشنایی (lux) را اندازه گیری می کند. مقدار نشان می دهد که در نقطه اندازه گیری چقدر روشن است. لوکس متر از یک سنسور عکس و یک نمایشگر تشکیل شده است. سنسور عکس معمولاً از دیودهای عکس تشکیل شده است که نور را تشخیص می دهند. سپس مقدار لوکس اندازه گیری شده روی صفحه نمایش ظاهر می شود.

اما شاید این سوال پیش آید که:

لومن، کندلا و لوکس چگونه به هم مرتبط هستند؟

اصطلاحات لومن، کندلا و لوکس اغلب در اندازه‌گیری نور دیده می‌شوند. همه آنها کمیت های فتومتریک هستند. نمودار زیر رابطه بین این سه عبارت را نشان می دهد.

لومن واحد مخفف کل نور خروجی یک لامپ است که در همه جهات ساطع می شود. با این حال، از آنجایی که نور ساطع شده توسط لامپ ها به طور یکنواخت در همه جهات ساطع نمی شود، شدت نور در کاندلا داده می شود. بنابراین کاندلا واحد شدت نور است. این مقدار نشان می دهد که چه مقدار نور در یک جهت خاص ساطع می شود. در مقابل این دو کمیت ساطع شده، کمیت گیرنده لوکس نیز وجود دارد. واحد لوکس میزان نور ساطع شده را اندازه گیری نمی کند، بلکه میزان نور ساطع شده به یک سطح خاص را اندازه گیری می کند.

برای ارزیابی روشنایی یک لامپ یا روشنایی، در نظر گرفتن هر سه مقدار ضروری است. واحدهای لومن و کندلا توسط اکثر سازندگان نقل شده است. تولیدکنندگان نمی توانند مقدار لوکس را نقل قول کنند زیرا این مقدار به شرایط محیطی منطقه مورد استفاده بستگی دارد.

مفهوم درخشندگی (Luminance)

درخشندگی عبارت است از نسبت شدت نور منبع (یا شی­ء بازتابنده­ نور) به مساحت بخش تابنده­ منبع (یا مساحت آن بخش از شیء كه نور را باز می­ تاباند). هرچه سطح درخشان كوچك­تر باشد، درخشندگی آن بیشتر است. درخشندگی برحسب كاندلا بر متر مربع (استیلب) یا كاندلا بر سانتی متر مربع (نیت) سنجیده می‌­شود. درخشندگی مناسب برای چشم انسان در محدوده 65 تا 6500 نیت است. اگر شدت نور تابیده شده از یك متر مربع یك جسم در یك مسیر خاص 300 كاندلا باشد، درخشندگی جسم در آن مسیر 300 كاندل بر متر مربع است.

اندازه گیری شدت نور در واحد سطح نور است که در یک جهت معین حرکت می کند. نماد آن (L) است و واحد آن کندلا  بر متر مربع میباشد. (cd/m2)

Luminance Meter

NEW SYSTEM

 

ONE-YEAR SYSTEM

 

TWO-YEAR SYSTEM

 

بهره نوری

در لامپهـا مقـدار قابـل مالحظـه ای از تـوان گرفتـه شــده بــه حــرارت تبدیــل مــی شــود و مقــداری از آن بــه تشعشــع الکترومغناطیســی تبدیــل مــی شــود کــه طیــف نســبتا وســیعی دارد. نســبت شــار نورانــی بــه تــوان ورودی لامــپ را بهــره نــوری مــی نامنــد وآنــرا بــر حســب لومــن بـر وات انـدازه گیـری مـی کننـد. یعنـی یـک لامـپ چقـدر انـرژی الکتریکـی را بـه انـرژی نورانـی تبدیـل مـی کنـد بدون توجـه بـه موثـر بـودن نـورش. نبایـد ایـن طـور فـرض شـود کــه لامــپ بــا درجــه تاثیــر بــالا، روشــنایی بهتــری از یــک لامـپ بـا درجـه تاثیـر پاییـن تـر مـی دهـد.

وضوح بینایی

معیــار توانایــی در تشــخیص دادن جزئیــات ریــز. تیزبینــی چشـم وقتـی زیاد اسـت کـه دو تصویـر بر روی شـبکیه مـی افتند بهـم نزدیـک باشـند و هنـوز بصـورت دو تصویـر درک شـوند. تیزبینـی بـا زیادشـدن نـور افـزون مـی گـردد و در نـور کـم، کــم مــی شــود زیــرا در نــور کــم فقــط میلــه هــا کار مــی کننـد.  در محیـط هـای بیرونـی پروسـه تشـخیص چشـم انسـان در سـه طبقـه بنـدی از دیـد عمـل مـی کند. بینایـی در نـور زیاد، بینایـی در تاریکـی، بینایـی در نور متوسـط. این طبقه بنـدی های دیــد بــر اســاس گیرنــده هــای نــوری مخروطــی و میلــه ای تعریـف مـی شـوند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.