تاریخ نور و نورپردازی

از هـزاران سـال پیـش در تمدنهـای باسـتانی، رسـم تجمـع مــردم در گودهــای نمایشــی کــه بــا ســنگ ســاخته شــده بـود، بـه منظـور اجـرای آیینهـای خـاص سـنتی یـا مذهبـی، بخـش جدایـی ناپذیـر فرهنـگ زندگـی اجتماعـی بوده اسـت.

جالـب اینکـه حتی بـا امکانـات محـدود آن روزگار، بسـیاری از ایـن آییـن هـا شـب هنـگام برگـزار مـی شـد و هـزاران نفـر بـا صـد هـا مشـعل فـروزان در ایـن میدانهـا گـرد هـم مـی آمدنـد، تنهـا بـه ایـن دلیـل کـه چشـم انـداز شـبانه منحصـر بـه فـردی بیافرینند ” مباحثـی را در هـزار سـال پیش دانشـمند عـرب “الهـازن در رابطـه بـا نـور مطـرح کـرد از جملـه دردی کـه مـا در اثـر نگاه کـردن بـه خورشـید حـس مـی کنیـم مبیـن آن اسـت کـه نـور وارد چشـم مـا مـی شـود و بـه جـای دیگـری نمـی رود. قـرن هـا بعـد لئوناردوداوینچـی متوجـه شـد که چشـم شـبیه اتــاق تاریــک دوربیــن اســت.

بعــد از آن دکارت بــا آزمایــش چشـم گاو متوجـه شـد کـه تصویـر اشـیا در شـبکیه چشـم، معکـوس اسـت ولـی مغـز مـا تصویـر را اصـلاح مـی کنـد.

بـه زودی نـور بـه درون آزمایشـگاه اسـحاق نیوتـن راه یافـت. در دهـه 1660 نیوتـن بـا اسـتفاده از یـک منشـور ثابـت کـرد نــور ترکیبــی از طیــف رنــگ هاســت.

در ایـن دوران منابـع انـرژی بـرای کشـورهای پیشـرفته ارزان بـود امـا بحران نفتـی در دهـه 70 باعـث رکـودی شـد کـه حتـی طـی آن بـا هـر نـوع اسـتفاده آشـکار و نمایشـی از انـرژی بـا دیـد انتقادی شـدیدی برخـورد شـد. شـاید بتـوان گفـت رومیان و یونانیـان نخسـتین مردمـی بودنـد کـه بـه فکـر روشـنایی معابـر افتادنـد. در زمـان آنهـا چراغهـای روغنـی بودنـد کـه کار روشـنایی بخشـی بـه معابـر را بـه عهـده داشـتند.

چراغهایـی کـه هـم عبـور و مـرور را آسـان مـی کردنـد و هـم کار دزدان را دشـوار. بعـد هـا نسـل چـراغ هـای گازی بـه میـدان آمدنـد. جالـب ایـن کـه در آن زمـان افـرادی هـم بودنـد کـه شـغل شــان روشــن و خامــوش کــردن چــراغ هــای معابــر بــود.

نـام خیابـان چـراغ گاز در شـهر تهـران هـم اشـاره بـه ایـن موضـوع دارد کـه اولیـن بـار روشـنی بخشـی بـه معابـر شــهری در زمــان قاجاریــه و در محــل خیابــان امیــر کبیــر فعلـی بـا چراغهـای گازی و بعـد هـا بـا چراغهـای برقـی انجام شــد.

اما در ســال 1875 میــلادی بــود کــه بــرای اولیــن بــار پـاول یابلـو چکـوف روسـی چـراغ هـای روشـنایی الکتریکی را در خیابـان هـای پاریـس بـه پـا کرد. اسـتفاده گسـترده از ایـن لامـپ هـا بـرای نخسـتین بـار در پاریـس انجـام شـد و لقـب شـهر روشـنایی هـا را بـرای پایتخـت نـام آشـنای فرانسـه بـه ارمغـان آورد.

در سال 1878، خاکریز ویکتوریا (نزدیک پل وست مینستر)، که قبلاً با گاز روشن می شد، با چراغ قوسی یابلوچکف که با استانداردهای اصلی گاز متناوب بود، روشن شد تا تفاوت را نشان دهد. عرضه از ژنراتورهای Gramme AC  تامین شد. موتورهای اصلی موتورهای بخار ساخته شده توسط Ransomes ، Sims و Head of Ipswich بودند. در ژوئن 1884، روشنایی گازی دوباره برقرار شد زیرا برق رقابتی نبود. استانداردهای اصلی روشنایی هنوز در محل هستند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.